We kennen het allemaal als leidinggevende: je wil jouw teamleden optimaal ondersteunen en succesvol laten zijn, maar ook de kaders en afspraken van de organisatie borgen. Je wil ruimte geven voor eigen invulling, maar ook uniformiteit waarborgen voor klanten of belanghebbenden. Hoe doe je dat? Coachend Leidinggeven is een leiderschapsstijl die deze zaken combineert met behoud van werkplezier en het boeken van successen. In deze blog geven we je praktische handvatten om echt coachend leidinggeven direct te kunnen toepassen.
Vrij bewegen binnen het speelveld
Structuur en cultuur zijn binnen een organisatie naadloos met elkaar verbonden. Wanneer de structuur houvast en richting biedt, heeft dat een positieve werking in houding en gedrag van medewerkers. Andersom werkt dit precies hetzelfde: biedt de structuur geen houvast, dan worden medewerkers onrustig en gaan teams disfunctioneren.
Hieruit blijkt dat het eerste wat je te doen hebt als leidinggevende, is houvast bieden. Houvast in missie, visie, strategische doelen en jaardoelen. Geef antwoord op de vraag: “Wie heeft welke rol in het geheel en welke taken en verantwoordelijkheden horen daarbij?”
Op deze manier bepaal je het speelveld voor een team en de teamspelers weten tot waar zij vrij kunnen bewegen. Dit overzicht geeft jou ook handvatten; je kunt van meer afstand zien wat er op dat speelveld gebeurt. Hierdoor wordt de kans dat je gaat micro-managen direct kleiner.
Ervaar je nog geen houvast in de structuur? Bespreek dit dan eerst met jouw collega leidinggevenden in een MT of directieteam. Daar ligt de basis van het vrijer worden in je leiderschap.
Werkhouding en kunde
Een van de basiskenmerken van een goede leidinggevende, is dat hij of zij weet wie er in het team zitten. Niet alleen bij naam of (personeels)nummer maar uiteraard een spade dieper:
- Welke kennis en ervaring dragen ze mee?
- Welk talent is er in het team en welk potentieel kunnen we nog benutten?
Door je team te plotten in een overzicht van kennis, ervaring en werkhouding, kun je direct zien welke leiderschapsstijl je het beste kunt toepassen.
Bestaat jouw team vooral uit mediors en seniors die vaardig genoeg zijn om hun eigen zet aan taken en verantwoordelijkheden uit te voeren? Dan kun je starten met coachend leidinggeven.
Deze stijl kenmerkt zich door veel begeleiding maar weinig sturen. Juist deze medewerkers willen dat jij hun sparringpartner bent en helpt om op koers te blijven, zonder dat je overal bij bent of op inhoud werk overneemt. Geef deze medewerkers het vertrouwen tijdens overleggen of presentaties en bedien hen in de behoefte aan autonomie. Als je speelveld helder is, kun je de touwtjes laten vieren en gaan vertrouwen op het zelfsturend vermogen van jouw team.
Bestaat jouw team vooral uit junioren? Dan vraagt dit meer sturing als leidinggevende.
Het instrueren en motiveren is meer aan de orde. De term junior kan overigens gaan over een (nog) beperkte vaardigheid, waardoor vlieguren nodig zijn of door junior gedrag. In dat laatste geval vraagt het je om de werkhouding te onderzoeken: bied ik de medewerker voldoende houvast in de structuur om eigenaarschap te tonen of heb ik daar iets te doen? Kan en wil de medewerker zich ontwikkelen naar medior of ligt er iets in de weg?
| Kunde | Werkhouding | Ontwikkelfase | Stijl van leidinggeven |
| Kennis | Afhankelijk | Junior | Instrueren |
| Vaardigheid | Onafhankelijk | Medior | Coachen |
| Ervaring | Wederzijdsafhankelijk | Senior | Delegeren |
Echt Coachend Leidinggeven: Mindset
Het durven loslaten van je team valt dus vaak samen met de context waar binnen jij je als leidinggevende beweegt. Wanneer je onvoldoende houvast hebt in het kader, dan ga je vanuit controle handelen.
Dit is echter niet de enige grondoorzaak van micro-managen: het gaat ook over jouw set aan overtuigingen. Wanneer je merkt dat in de basis alles aanwezig is om de teugels te laten vieren maar je dat niet doet, dan dien je jouw eigen grondhouding te onderzoeken.
Stel jezelf de vragen:
- Hoeveel vertrouwen heb jij in je eigen leiderschap?
- Hoeveel vertrouwen heb je in de ontwikkelmogelijkheden van je team?
Binnen coachend leidinggeven werken we veel met de Growth Mindset. Met een Growth Mindset zie je kansen, ontwikkelmogelijkheden. Je gelooft dat wat jij laat zien in het hier en nu, niets meer is dan een optelsom van jouw huidige ontwikkeling en dat je kunt groeien in je leiderschap. Dat je door praktijkervaring, het volgen van opleidingen, coaching en intervisie kunt groeien in je kwaliteiten en dat dit ook geldt voor jouw collega’s en medewerkers.
Met de Growth Mindset gaat de deur open naar verkennen, ontdekken, proberen en leren. Je kunt je medewerkers gaan coachen en werken met dat wat onzichtbaar is: drijfveren, motivatie en (zelf)vertrouwen. De IJsberg van McClelland is een goede tool voor echt coachend leidinggeven.
Leer meer over de Growth mindset in deze blog.
Merk je dat dit lastig voor je is, stel jezelf dan de vraag: “Wat weerhoudt mij ervan om te geloven in groei en ontwikkeling?”
Onderzoek waar je in de kern zelf op vastloopt en wat je kunt doen om daarvan los te komen. Het stoppen met micro-managen heb je zelf in de hand!
Lees deze blog voor 5 tips om te leren coachen als leidinggevende.
Wil jij meer leren over coachend leidinggeven?
Bij de Zelforganisatie Fabriek zijn we gespecialiseerd in het vergroten van het zelforganiserende vermogen van teams. Een coachende stijl van leidinggeven past daar het best bij. Volg onze training coachend leidinggeven. Behoefte om eerst even contact te hebben? Je kunt ons bereiken op 020 – 2442 838 of info@zelforganisatiefabriek.nl
