Wat zijn voordelen van teamcoaching en wanneer zet je het in? Daar gaat deze blog over. Het verwonderlijke is dat niemand die vraag zou stellen aan een voetbalcoach of welke andere sportcoach dan ook. Zie je het al voor je? “Vertel eens Erik (of Peter of Arne), wat is het grote voordeel dat jij voetbalteams coacht? Wanneer zet je het in?” Het lijkt zo logisch: een sportteam coach je om topprestaties te bereiken. En met “gewone” teams is dat ook zo. Dat is direct het grootste voordeel van teamcoaching : je doet het zodat, je kunt groeien naar een goed presterend team.
Het verschil tussen een slecht en goed functionerend team is direct voelbaar en meetbaar. Uit onderzoek (REBR, Randstad 2025) blijkt dat één op de drie medewerkers aangeeft dat gedoe in hun team hun werkplezier bederft en de productiviteit negatief beïnvloedt. Daarnaast hebben veel leidinggevenden een te grote span of control of te veel andere verplichtingen om het team goed te begeleiden.
Het gevolg? De aandacht verschuift naar het individu en de samenwerking krijgt te weinig aandacht. Daardoor laten we kansen om de samenwerking te verbeteren vaak liggen. En daar kan teamcoaching bij ondersteunen. Daarom hebben we in dit blog aandacht voor de vijf belangrijkste voordelen van teamcoaching en wanneer je het wel en juist niet inzet.
5 belangrijkste voordelen van teamcoaching
1. Focus op duurzame resultaten
Goede en duurzame resultaten is natuurlijk waar het om draait! Toch worstelen veel teams daarmee: wat willen we bereiken en waarom lukt dat nu niet optimaal? Een relevante vraag waarbij een teamcoach uitstekend kan ondersteunen.
Het Lencioni-teammodel biedt hierbij houvast met vijf niveaus die samen bepalen hoe effectief een team samenwerkt: vertrouwen, constructief omgaan met conflicten, commitment, verantwoordelijkheid en resultaten.
Teamcoaching creëert ruimte om samen te reflecteren: welk niveau belemmert onze samenwerking? Met een momentopname kun je bepalen waar het team staat, en waar extra aandacht nodig is. Dit vormt de basis voor sessies waarin je elkaar bijvoorbeeld beter leert aanspreken, commitment versterkt, verantwoordelijkheden verheldert en nog beter op elkaar inspeelt, alles gericht op duurzame resultaten.
2. Een veerkrachtig team bouwen voor de toekomst
Teams bouwen is tegenwoordig een behoorlijke uitdaging. Collega’s wisselen elkaar snel af, zijn langdurig afwezig door verzuim of werken met veel flexibele krachten. Daarnaast is verandering de norm. Sta je net goed opgesteld, moet je alweer van rol, afspraken en procedures wisselen omdat het doel of de werkwijze verandert.
Juist daarom is aandacht voor het team essentieel: heldere doelen, rollen, verantwoordelijkheden en samenwerkingsafspraken ook in verandering vormen de basis. Ook is regelmatige aandacht voor de onderstroom van onuitgesproken gevoelens en gedachten belangrijk. Zo bouw je als team een stevige basis waar je op kunt vertrouwen.
3. Een regelmatige Team “pitstop”
Voorbeeld: kennismaking bij een team in de zorg. Als teamcoach spraken we af om een keer een teamoverleg bij te wonen. Bij binnenkomst valt op hoe iedereen samen in gesprek is. Het overleg start stipt op tijd. “Ja,” lacht Mascha, “daar hebben we het over gehad, want het liep uit de hand. Nu is de afspraak: te laat? Dan bak je een taart. Niemand wil taart bakken, dus iedereen is op tijd. Eenvoudig, maar effectief.”
Naast de rust in het overleg valt op hoe iedereen actief meedoet en naar elkaar luistert. In het verleden was er een senior medewerker met dictatoriale trekjes. Daar hebben ze van geleerd: dat willen ze nooit meer. Nu is het motto: iedereen doet mee en we houden het gezellig.
Is alles perfect? Nee, er blijft moeite om elkaar aan te spreken, vooral nieuwe collega’s doen dit niet.
Toch nog wat werk aan de winkel. Tijdens de teamcoachsessie wordt besproken wat nodig is om veilig feedback te geven. Het blijkt dat sommige collega’s onder druk non-verbaal “niet storen” uitstralen, waardoor anderen denken: “Laat maar.” “Jammer,”concluderen ze samen.“Want we moeten elkaar wel aanspreken om goede zorg aan onze cliënten te blijven geven.”
Wat levert het op? Het levert inzicht en actie op: sommigen kunnen hun signalen verduidelijken (“ik heb het druk, maar spreek me gerust aan”) en anderen durven vaker de ander aan te spreken, vertrouwend op de gezamenlijke afspraken.
Teamcoaching wordt vaak ingezet bij teams die niet optimaal functioneren, maar dat is eigenlijk een gemiste kans. Teamcoaching kan juist goed functionerende teams inzicht geven in hun succesformule en preventief onderhoud bieden om terugval te voorkomen, een soort APK. In het team hierboven zijn de motto’s: “Iedereen doet mee” en “we houden het gezellig”. Dit kan geborgd worden door concreet gedrag te benoemen, bijvoorbeeld: wat verstaan we onder “gezellig” en “iedereen doet mee”?
Daarnaast is het gewoon leuk om samen te vieren wat goed gaat in de samenwerking, teambuilding als extra voordeel!
4. Persoonlijke ontwikkeling
Teams bestaan uit teamleden. Teamontwikkeling draait om het geheel dat soms vastzit in bepaalde interactiepatronen. Als teamcoach kijk je eerst naar het team: wat doen ze, hoe reageren ze op elkaar, wat levert het op, waar staat dit voor? Zodra het team erkent dat een patroon frustrerend is voor de doelen of purpose, kun je samen zoeken naar oplossingen.
Iedereen heeft hierin een rol, want ieder is onderdeel van het patroon. Als sommigen veel zeggen en anderen weinig, kun je het patroon doorbreken door allemaal ander gedrag te laten zien. De een moet misschien vaker lef tonen om zich uit te spreken, de ander mag letterlijk op zijn handen gaan zitten. Door dit samen te proberen, help je elkaar ander gedrag te ontwikkelen.
Dat is het mooie van teamcoaching: je helpt jezelf én je teamleden groeien. De kwetsbaarheid die dit vraagt, vergroot het vertrouwen, wat weer de basis vormt voor een goede teamsamenwerking. Zo is het cirkeltje rond!
5. Werkplezier en vitaliteit
Iedereen wil natuurlijk plezier en voldoening in het werk. Logisch toch? Hoe komt het dan dat zoveel mensen rapporteren dat ze niet gelukkig zijn in het werk? En wat is de link met teamsamenwerking?
De energie matrix hieronder (van Van de Loo, 2014) kan een mooie tool bieden om te checken waar jij met jouw team zit.
Hyper en zombie teams laten vaak veel verzuim en een hoog verloop zien. In deze teams rapporteren teamleden veel negatieve emoties als boosheid, machteloosheid, uitputting, verdriet, apathie en stress. Dit laten lopen betekent nog verder klem komen te zitten.
Werkplezier is geen luxe. Het is broodbodig in teams om gezond en veerkrachtig te blijven en alle complexe veranderingen samen aan te kunnen. Daarnaast is het ook goed werkgeverschap.
Teamcoaching kan helpen door te onderzoeken wat maakt dat het werkplezier en/of bezieling weg is. Dat is zeker niet eenvoudig als het gaat om teams die al lang stagneren of verwaarloosd zijn. Maar stapje voor stapje kun je ook met deze teams weer energie helpen aanboren en helpen met zingeven aan het werk. Van zombie of hyper team naar zin-team!
Wanneer zet je teamcoaching wel of niet in?
Maar goed, we hebben het er nu uitgebreid over gehad wat de voordelen zijn van teamcoaching. Toch zijn er ook momenten waarop je het beter niet in kan zetten. Teamcoaching is namelijk niet geschikt wanneer de problemen in samenwerking hun oorsprong buiten het team hebben, bijvoorbeeld als de context tegenzit door een niet kloppende structuur, systemen of druk van bovenaf.
In zulke gevallen ligt de oorzaak niet binnen het team en kan het team zelf weinig veranderen. Wat je wel kunt doen, is het team leren met de druk om te gaan, maar optimalisatie van resultaten blijft dan lastig.
Dus: wanneer zet je teamcoaching wél in?
Teamcoaching zet je in wanneer je bewust tijd wilt nemen om samen als team te groeien en te reflecteren. Het is geen quick fix, maar een proces dat aandacht vraagt.
Ook teams die te maken hebben met weerstand kunnen baat hebben bij teamcoaching. In het begin zal het team misschien de hakken in het zand hebben, maar door zorgvuldig aandacht en erkenning te geven aan de emoties en tegelijkertijd vast te houden aan de gezamenlijke doelen, kun je ook in deze teams stap voor stap vooruitgang boeken. Dat vraagt wel om extra inzet en geduld.
Teamcoaching is vooral waardevol wanneer je als team afhankelijk bent van samenwerking om goede resultaten te behalen. Ook groepen individuen met eigen doelen die elkaar in het werk niet veel tegenkomen, kunnen baat hebben bij teamcoaching. In dat geval werk je misschien als een “moestuintjes” team. Toch kun je veel van elkaar leren en steun geven door je hark uit te lenen, hulp aan te bieden en te leren van elkaar hoe je je groenten goed laat groeien.
Heb je vragen of wil je meer weten over teamcoaching? Neem dan gerust contact met ons op via 020 – 2442 838 of info@zelforganisatiefabriek.nl. Heb je interesse in een teamcoaching? Vraag dan vrijblijvend een offerte aan voor een voorstel op maat.
Benieuwd naar meer blogs over teamcoaching? We hebben er hier nog een paar voor je op een rijtje gezet:
